Γλωσσάρι βασικών όρων
Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ)
Κλάδος της επιστήμης των υπολογιστών που ασχολείται με την ανάπτυξη υπολογιστικών συστημάτων ικανών να εκτελούν σύνθετες εργασίες, που συνήθως θεωρούμε ότι απαιτούν ευφυία, όπως η ανάλυση πολύπλοκων πληροφοριών και η εξαγωγή συμπερασμάτων, η οδήγηση αυτοκινήτων, η κατανόηση και παραγωγή κειμένου, εικόνων κ.λπ.
Δεδομένα
Μεμονωμένα στοιχεία πληροφορίας (όπως κείμενα, αριθμοί, εικόνες, ήχοι) που συλλέγονται, αποθηκεύονται και υφίστανται επεξεργασία από υπολογιστικά συστήματα. Αποτελούν την πρώτη ύλη για την εκπαίδευση των συστημάτων ΤΝ.
Εκπαίδευση Συστημάτων ΤΝ
Η διαδικασία κατά την οποία ένα σύστημα ΤΝ τροφοδοτείται με δεδομένα (παραδείγματα) και προσαρμόζει τις παραμέτρους του ώστε να μπορεί να αναγνωρίζει μοτίβα ή να επιτυγχάνει συγκεκριμένους στόχους (π.χ. η ακριβής αναγνώριση αντικειμένων σε μια εικόνα).
Νευρωνικό Δίκτυο
Ένα είδος ΤΝ που έχει εμπνευστεί από το πώς είναι οργανωμένος ο εγκέφαλος των ανθρώπων (και των ζώων), χωρίς να λειτουργεί όμως με τον ίδιο τρόπο.
Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (ΜΓΜ)
Συστήματα ΤΝ που έχουν «εκπαιδευτεί» σε πολύ μεγάλες ποσότητες κειμένου. Η λειτουργία τους βασίζεται, σε μεγάλο βαθμό, στην πρόβλεψη της πιθανότερης επόμενης λέξης, γεγονός που τους επιτρέπει να παράγουν συνεκτικό κείμενο, να συνοψίζουν, να μεταφράζουν και να απαντούν σε ερωτήματα.
Προτροπή
Tο σύνολο οδηγιών που παρέχει ο χρήστης σε ένα ΜΓΜ, προκειμένου να του ζητήσει να εκτελέσει μια συγκεκριμένη εργασία. Η σαφήνεια της προτροπής καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα του αποτελέσματος.
Μεροληψία
Η τάση ενός συστήματος ΤΝ να αναπαράγει συστηματικά προκαταλήψεις, στερεότυπα ή άνισες εκπροσωπήσεις που υπάρχουν στα δεδομένα με τα οποία εκπαιδεύτηκε. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε μη ισορροπημένα ή άδικα αποτελέσματα.
Χρήσιμες πηγές και εργαλεία
Για περαιτέρω ενημέρωση σχετικά με τις εξελίξεις, τη στρατηγική και το ρυθμιστικό πλαίσιο της ΤΝ, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμβουλεύονται τους ακόλουθους επίσημους φορείς και πόρους:
Σχέδιο για τη μετάβαση της Ελλάδας στην εποχή της ΤΝ
Το εθνικό στρατηγικό κείμενο που σκιαγραφεί τους άξονες, τους στόχους και τις δράσεις για την υπεύθυνη ανάπτυξη και υιοθέτηση της ΤΝ στη Ελλάδα.
Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Παρέχει πληροφορίες για την εθνική στρατηγική, τις πρωτοβουλίες και τις δράσεις της Ελλάδας στον τομέα της ΤΝ και του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ)
Ο αρμόδιος εθνικός φορέας για την παρακολούθηση της εφαρμογής του GDPR και την παροχή κατευθύνσεων σχετικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων κατά τη χρήση νέων τεχνολογιών.
Ευρωπαϊκή προσέγγιση ΤΝ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Ο επίσημος δικτυακός τόπος της ΕΕ που περιγράφει τη στρατηγική, τις πολιτικές και το ρυθμιστικό πλαίσιο (όπως η Πράξη για την ΤΝ – AI Act) που διαμορφώνει η ΕΕ.
Γραφείο ΤΝ της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ο κεντρικός φορέας της ΕΕ για την εποπτεία της εφαρμογής της Πράξης για την ΤΝ, την προώθηση της έρευνας και τη διασφάλιση της ηθικής και ασφαλούς χρήσης των συστημάτων ΤΝ στην Ευρώπη.
OECD.AI (ΟΟΣΑ)
Η πλατφόρμα του ΟΟΣΑ για την ΤΝ, η οποία παρέχει δεδομένα, αναλύσεις πολιτικών και πληροφόρηση για τις διεθνείς εξελίξεις.
Εθνική Ακαδημία Ψηφιακών Ικανοτήτων
Προσφέρει εκπαιδευτικό υλικό και προγράμματα για την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένων θεματικών που αφορούν τις νέες τεχνολογίες και τον ψηφιακό γραμματισμό.
Διαθέσιμα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα
Παρακάτω παρατίθενται ορισμένα από τα πιο διαδεδομένα ΜΓΜ που είναι διαθέσιμα στο ευρύ κοινό. Η λίστα είναι αλφαβητικά ταξινομημένη, ενδεικτική, μη πλήρης και δεν αποτελεί αξιολόγηση.