Το άρθρο του Ειδικού Γραμματέα Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλη Καρκατζούνη εντάχθηκε στο ειδικό τεύχος με τίτλο «AI goes Agentic» το οποίο ετοίμασε η ομάδα του περιοδικού netweek και κυκλοφόρησε στις 8 Νοεμβρίου 2026 με την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ της Κυριακής.
Ακολουθεί ολόκληρο το άρθρο του κ. Καρκατζούνη:
Άνθρωπος και Agentic AI: Ευκαιρίες και προκλήσεις μιας νέας εποχής
Στη φετινή ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union), η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, περιέγραψε την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) ως ένα ραγδαία εξελισσόμενο και θεμελιώδες στοιχείο της ευρωπαϊκής οικονομίας και ασφάλειας. Ανάλογες θέσεις ακούστηκαν και στην 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Είναι πλέον σαφές ότι η ΤΝ δεν συνιστά μόνο ζήτημα τεχνολογίας, αλλά ζήτημα οικονομίας, εργασίας και ασφάλειας διακυβέρνησης.
Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα εμφανίζεται μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, η agentic AI. Η ελληνική απόδοση του όρου – την οποία δώσαμε ως Ειδική Γραμματεία και υιοθετήθηκε επισήμως από τις μεταφραστικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – είναι «αυτενεργούσα ΤΝ». Στον δημόσιο διάλογο όμως, συχνά, αποδίδεται και ο όρος «πράκτορες» τεχνητής νοημοσύνης.
Τι είναι όμως στην πράξη αυτοί οι «πράκτορες»; Πρόκειται για συστήματα που δεν περιορίζονται στην απάντηση μιας ερώτησης. Κατανοούν ένα στόχο, σχεδιάζουν τα επιμέρους βήματα που απαιτούνται και, μέσα σε συγκεκριμένα όρια, χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία και εκτελούν ενέργειες για να τον επιτύχουν. Ένας «πράκτορας» μπορεί, για παράδειγμα, να αναζητήσει πληροφορίες, να τις οργανώσει, να συντάξει ένα πρώτο κείμενο, να ενημερώσει ένα σύστημα ή να εκτελέσει μια σειρά από επαναλαμβανόμενα βήματα σε μια ολόκληρη διαδικασία. Από τα απλά συστήματα συνομιλίας περνάμε έτσι σε ψηφιακούς συνεργάτες.
Ωστόσο, οι αυξημένες δυνατότητες της agentic AI δεν έρχονται χωρίς αυξημένους κινδύνους, αναδεικνύοντας την ασφάλεια και τα όρια αυτενέργειας της ΤΝ σε κεντρικό θέμα συζήτησης για την ΤΝ διεθνώς. Κρίσιμο ζητούμενο είναι να διασφαλίσουμε ότι τα συστήματα αυτά παραμένουν εντός ελέγχου, με δυνατότητα άμεσης ανθρώπινης παρέμβασης και αν κριθεί σκόπιμο ακόμα και διακοπής τους. Η ασφάλεια της ΤΝ είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό θέμα τεχνικών δικλίδων και προτύπων ασφαλείας, αλλά οπωσδήποτε παραμένει και ζήτημα διατήρησης της ανθρώπινης κρίσης και παρέμβασης. Η ευθύνη μας μεγαλώνει όσο περισσότερο εμπιστευόμαστε την αυτενέργεια των συστημάτων αυτών, καθώς η ανάγκη ασφαλούς λειτουργίας της ΤΝ δεν αποτελεί φόβο για την τεχνολογική πρόοδο, αλλά θεμέλιο λίθο της εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη για την επωφελή χρήσης της.
Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται και η ευρωπαϊκή προσέγγιση. Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) και ο ν. 5321/2026, το πλαίσιο, δηλαδή, εφαρμογής του στη χώρα μας, δημιουργούν μια κοινή δέσμη κανόνων, ταξινομώντας τις εφαρμογές ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου τους. Η λογική είναι απλή: όσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανές επιπτώσεις ενός συστήματος, τόσο ισχυρότερες πρέπει να είναι οι απαιτήσεις ασφάλειας, διαφάνειας και ανθρώπινης εποπτείας.
Όσο τα συστήματα agentic AI γίνονται μέρος της καθημερινότητάς μας, τόσο πιο επιτακτικά θα προκύπτουν ζητήματα που αφορούν την ασφαλή και αρμονική μας συνύπαρξη μαζί τους. Κρίσιμα ζητούμενα αποτελούν ο ορθός σχεδιασμός των συστημάτων αυτών με βάση το νομικό πλαίσιο, η επένδυση στις δεξιότητες των πολιτών, η υπεύθυνη χρήση των δεδομένων και η ουσιαστική ανθρώπινη εποπτεία. Με αυτές τις προϋποθέσεις, η agentic AI μπορεί να γίνει ένα νέο εργαλείο ανάπτυξης τόσο για την οικονομία όσο και για την κοινωνία μας γενικότερα.
Στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και στην Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων έχουμε κομβικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια. Συνδέουμε τη δημόσια διοίκηση με την έρευνα και την αγορά, συμμετέχουμε στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών και εργαζόμαστε για ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που προστατεύει τους πολίτες και ταυτόχρονα ενισχύει την καινοτομία.
